Έλεγχος του σακχάρου με τη χρήση αισθητήρων γλυκόζης
Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες η τεχνολογική εξέλιξη των αισθητήρων γλυκόζης υπήρξε αλματώδης με ολοένα και συχνότερη χρησιμοποίηση.
Μπορούν να προσφέρουν σημαντική βοήθεια με χαρακτηριστικές λειτουργίες, τις οποίες δεν μπορεί να προσφέρει ο αυτοέλεγχος από το τριχοειδικό αίμα. Βοηθούν στην επίτευξη καλύτερου μεταβολικού ελέγχου, λιγότερων υπογλυκαιμιών και στον καταλληλότερο προγραμματισμό της διατροφής και της άσκησης.
Σε συνδυασμό με τις νέου τύπου αντλίες ινσουλίνης, μπορούν να προσφέρουν σήμερα το λεγόμενο ‘’υβριδικό’’ κύκλωμα χορήγησης ινσουλίνης με αναστολή της χορήγησης ινσουλίνης σε χαμηλές τιμές γλυκόζης, Αυτοματοποίηση βάσει αλγορίθμου στην χορήγηση ινσουλίνης καθ’ όλο το 24ωρο (βασικός ρυθμός) και στην χορήγηση ινσουλίνης με διορθωτικές δόσεις όταν η δόση της ινσουλίνης που έχει χορηγηθεί για το γεύμα δεν επαρκεί. Επιπλέον, στο άμεσο μέλλον θα συμβάλλουν σημαντικά στην δημιουργία του ‘’κλειστού’’ κυκλώματος χορήγησης ινσουλίνης δηλαδή του ‘’τεχνητού παγκρέατος’’.
Ο ορισμός του αισθητήρα γλυκόζης είναι ο ακόλουθος: μία συσκευή, η οποία τοποθετείται στο σώμα του ατόμου με ΣΔ και που προσδιορίζει αυτόματα, επανειλημμένα (σε τακτά χρονικά διαστήματα), άμεσα και με ακρίβεια τα επίπεδα γλυκόζης από τον περιβάλλοντα χώρο, εντός του οποίου βρίσκεται και συγκεκριμένα από το υγρό του υποδόριου ιστού.
Ένας αισθητήρας αποτελείται από τρία μέρη:
1) από το τμήμα που τοποθετείται στο σώμα (ηλεκτρόδιο),
2) από έναν ασύρματο μεταφορέα των μετρήσεων και
3) από μία συσκευή, η οποία παραλαμβάνει τις μετρήσεις και τις γνωστοποιεί μέσω οθόνης στον ασθενή.
Πραγματοποιεί μετρήσεις της γλυκόζης καθ’ όλη την διάρκεια του 24ώρου ανά τακτά χρονικά διαστήματα, τα οποία κυμαίνονται από 5έως 15 λεπτά.
Οι μετρήσεις της γλυκόζης με αισθητήρα παρουσιάζουν μία χρονική καθυστέρηση έναντι των τιμών γλυκόζης του αίματος της τάξης των 5-15 λεπτών, ιδιαίτερα όταν τα επίπεδα γλυκόζης αίματος αλλάζουν πολύ γρήγορα. Η χρονική καθυστέρηση οφείλεται: 1) στην ροή του αίματος στο δέρμα. 2) στον χρόνο που απαιτείται για την ενζυματική αντίδραση με την γλυκόζη του διάμεσου χώρου και 3) στον χρόνο επεξεργασίας του σήματος.
Αισθητήρας γλυκόζης (CGM, Continuous glucose monitoring) έναντι μετρήσεων τριχοειδικού σακχάρου αίματος με μετρητή γλυκόζης ( SMBG, self–monitoring of blood glucose)
Όπως τονίσθηκε και ανωτέρω με τους αισθητήρες γλυκόζης πραγματοποιούνται μετρήσεις αυτόματα, κάθε 5 λεπτά, το οποίο σημαίνει 288 μετρήσεις/24ωρο, ενώ με τους μετρητές συνήθως γίνονται 4-7 μετρήσεις/24ωρο και σπανιότερα πολύ περισσότερες. Επίσης, με την χρήση των αισθητήρων δεν υπάρχει επιπλέον πόνος ή αίμα, όπως συμβαίνει με το τρύπημα από το δάκτυλο. Επιπρόσθετα, η χρήση των αισθητήρων προσφέρει τη δυνατότητα παροχής πληροφοριών με βέλη επί της οθόνης σχετικά με την τάση ανόδου ή καθόδου των επιπέδων γλυκόζης, αλλά και προειδοποιητικών συναγερμών, όταν τα επίπεδα είναι αυξημένα ή ελαττωμένα αντίστοιχα. Πιθανόν χωρίς την χρήση των αισθητήρων αυτά τα επεισόδια υπεργλυκαιμίας ή υπογλυκαιμίας να περνούσαν απαρατήρητα. Άλλες διαφορές αναφέρονται στον κατωτέρω πίνακα:
- Οι μετρήσεις των επιπέδων γλυκόζης με τους μετρητές είναι αρκετά ακριβείς και αξιόπιστες έναντι της μη-επίτευξης ικανοποιητικών μετρήσεων μέχρι σήμερα με τους αισθητήρες.
- Με τους μετρητές μελετάται ένα στιγμιότυπο, ενώ με τους αισθητήρες το γεγονός ή το φαινόμενο ολόκληρο μέσα από ένα πλήθος διαδοχικών μετρήσεων
- Με τους μετρητές δεν μπορεί να προβλεφθεί το μέλλον και η εξέλιξη του γεγονότος. Με τους αισθητήρες υπάρχει αυτή η δυνατότητα.
- Απαιτείται προσπάθεια για την μέτρηση με τους μετρητές (τρύπημα δακτύλου),ενώ δεν χρειάζεται καμία προσπάθεια για τους αισθητήρες.
- Οι διαφορές στην λειτουργικότητα και αποτελεσματικότητα των δύο συστημάτων (μετρητών έναντι αισθητήρων) έχουν παρομοιασθεί με τις διαφορές μεταξύ φωτογραφικής μηχανής και βιντεοκάμερας (καταγραφή ενός στιγμιότυπου έναντι καταγραφής σειράς διαδοχικών στιγμιότυπων με αποτέλεσμα την μελέτη ολόκληρου του γεγονότος ή του φαινομένου).
- Η οδηγία σχετικά με τη χρήση των αισθητήρων είναι να χρησιμοποιούνται για συμπληρωματική βοήθεια στη ρύθμιση των επιπέδων γλυκόζης. Οι όποιες θεραπευτικές αποφάσεις είτε για υπεργλυκαιμίες, είτε για υπογλυκαιμίες πρέπει να επιβεβαιώνονται και να πραγματοποιούνται με βάση τις μετρήσεις τριχοειδικού αίματος. Επιπρόσθετα, επί οποιασδήποτε αμφιβολίας οι τιμές γλυκόζης από τον αισθητήρα, ελέγχονται με μέτρηση τριχοειδικού αίματος.
