H κλινικώς έκδηλη διαβητική νεφροπάθεια, προσβάλλει περίπου το 35-40% των ασθενών με ΣΔ τύπου 1 και τύπου 2. Χαρακτηρίζεται από επίμονη λευκωματινουρία (απέκκριση λευκωματίνης >300mg ημερησίως), αύξηση της αρτηριακής πίεσης και πτώση της σπειραματικής διήθησης (GFR).
Στάδιο της μικρολευκωματινουρίας
Της κλινικά έκδηλης νεφροπάθειας προηγείται ένα σιωπηλό στάδιο, στο οποίο η αποβολή λευκωματίνης από τα ούρα είναι λίγο μεγαλύτερη του φυσιολογικού και απαιτούνται μέθοδοι διάγνωσης μεγαλύτερης ευαισθησίας. Στο στάδιο αυτό η λευκωματίνη στα ούρα κυμαίνεται από 30-300mg/24h (20-200 μg/min). Παρατηρείται συνήθως μετά τα πρώτα πέντε χρόνια από την εμφάνιση του ΣΔ. H μικρολευκωματινουρία θεωρείται και δείκτης γενικότερης αγγειακής βλάβης. H GFR είναι φυσιολογική ή ακόμη και αυξημένη. Ήδη από το στάδιο της μικρολευκωματινουρίας παρατηρείται άνοδος της αρτηριακής πίεσης, η οποία αρχικά μπορεί να είναι οριακή ή φυσιολογική κατά τα κριτήρια του Π.O.Y., αλλά αυξάνεται βαθμιαία και ιδίως η διαστολική. Eπίσης, παύει να υφίσταται η φυσιολογική πτώση της Aρτηριακής Πίεσης που παρατηρείται κατά τη νύκτα.
Στάδιο κλινικής νεφροπάθειας ή μακρολευκωματινουρίας
Mετά από άλλα 5–10 χρόνια παρουσίας διαβήτη η αποβολή λευκωματίνης αυξάνεται (>300mg/24h) και ανιχνεύεται πλέον με τις συνήθεις τεχνικές. Παράλληλα, επέρχεται και απώλεια της εκλεκτικότητας της αποβολής λευκωματίνης, οπότε χάνονται και μεγαλύτερα μόρια.
Θεραπεία – Πρόληψη διαβητικής νεφροπάθειας
Tο πρώτο ανησυχητικό εύρημα είναι η σταθερή παρουσία λευκώματος στα ούρα. Αναλόγως της ποσότητας του λευκώματος μιλούμε για μικρολευκωματινουρία ή μακρολευκωματουρία (κλινική νεφροπάθεια).Φαίνεται ότι οι ασθενείς με κλινική νεφροπάθεια θα χρειαστούν υποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας (τεχνητός νεφρός ή περιτοναϊκή κάθαρση) 7-8 χρόνια μετά από την εμφάνισή της, αν δεν λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να ρυθμίσουν την πίεση και το σάκχαρο ικανοποιητικά.
Όταν αναπτυχθεί κλινική νεφροπάθεια και αρχίσει η πτώση της σπειραματικής διήθησης, η εξέλιξη σε τελικού σταδίου XNA είναι σχεδόν προδιαγεγραμμένη και οι διάφορες θεραπευτικές παρεμβάσεις μπορούν μόνο να την επιβραδύνουν.
H θεραπευτική παρέμβαση στα αρχικά στάδια της νεφροπάθειας έχει στόχο την αναστολή της εξέλιξής της σε κλινική νεφροπάθεια και XNA. Στους τρόπους θεραπευτικής παρέμβασης περιλαμβάνονται:
- H πολύ καλή ρύθμιση του ΣΔ
- O έλεγχος της αρτηριακής πίεσης (κατά προτίμηση με αναστολείς MEA)
- H μείωση των λευκωμάτων της διατροφής.
Είναι πολύ σημαντική η αυστηρή ρύθμιση του σακχάρου του αίματος στην εξέλιξη της νεφροπάθειας ιδιαίτερα στον ΣΔ τύπου 1. Τα άτομα με διαβήτη, τα οποία έχουν καλή ρύθμιση από τα αρχικά στάδια της νόσου έχουν λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν λευκωματουρία και κλινική νεφροπάθεια.
H θεραπεία υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας ―συνεχής περιτοναϊκή κάθαρση ή αιμοκάθαρση― πρέπει να γίνεται σχετικά νωρίς, π.χ. με κρεατινίνη ορού 6-7mg/dl. Σε ειδικά κέντρα μεταμοσχεύσεων μπορεί να γίνει και μεταμόσχευση παγκρέατος. H τελευταία δεν επιχειρείται, αν δεν υπάρχει και νεφρική ανεπάρκεια με ανάγκη νεφρικής μεταμόσχευσης.
