Σακχαρώδης Διαβήτης και Τρίτη Ηλικία
Η Τρίτη ηλικία συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την εμφάνιση πολλών χρόνιων νοσημάτων, μεταξύ των οποίων σημαντική θέση κατέχει και ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2,ενώ ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 είναι σπάνιος σε υπερήλικες.
Παθογένεια Υπεργλυκαιμίας στους Ηλικιωμένους:
- Μειωμένη έκκριση ινσουλίνης
- Μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη των περιφερικών ιστών
- Κληρονομικότητα
- Μεταβολές στη σύσταση του σώματος (ελάττωση μυϊκής και αύξηση λιπώδους μάζας – αύξηση ινσουλινοαντίστασης)
- Παχυσαρκία
- Η ευαισθησία των β-κυττάρων στις ινκρετίνες φαίνεται ότι μειώνεται στη μεγάλη ηλικία
- Αλλαγές στη διατροφή
- Έλλειψη σωματικής άσκησης
- Φάρμακα με διαβητογόνο δράση – πολυφαρμακία
H διάγνωση του ΣΔ στους υπερήλικες γίνεται πολλές φορές καθυστερημένα, λόγω της απουσίας των υπεργλυκαιμικών συμπτωμάτων, με αποτέλεσμα τη συχνή παρουσία χρόνιων διαβητικών επιπλοκών σε άτομα με νεοδιαγνωσμένο ΣΔ, γεγονός που συνεπάγεται τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό κόστος.
Σε υπερήλικες συνήθως δεν υπάρχουν τα κλασσικά συμπτώματα της υπεργλυκαιμίας, και η διάγνωση τίθεται από τυχαίο εργαστηριακό έλεγχο ρουτίνας ή κατά την εισαγωγή στο νοσοκομείο για κάποια συνυπάρχουσα νόσο. Στους υπερήλικες με ΣΔ, συνυπάρχουν σε μεγάλο ποσοστό πολλά χρόνια νοσήματα και γηριατρικά σύνδρομα, όπως είναι οι διαταραχές μνήμης και η άνοια, καθώς και η μειωμένη γνωσιακή αντίληψη στην εκμάθηση και αφομοίωση καινούριων πληροφοριών. Συχνά, υπάρχει μοναξιά με συνοδό κατάθλιψη και λήψη αντικαταθλιπτικών φαρμάκων ή διουρητικών με διαβητογόνο δράση.
Επίσης, πολύ συχνά είναι τα διάφορα κινητικά και λειτουργικά προβλήματα όπως ακράτεια ούρων και διαταραχές όρασης και ακοής. Το σύνολο των προαναφερόμενων προβλημάτων καθιστά δύσκολη, και πολλές φορές αδύνατη, την εφαρμογή των διαφόρων θεραπευτικών μέσων του ΣΔ στους υπερήλικες και αυτό οδηγεί στην κακή ρύθμιση των μεταβολικών διαταραχών και την πλημμελή αντιμετώπιση των επιπλοκών του ΣΔ, με αποτέλεσμα την αυξημένη επίπτωση θανάτων από τις οξείες και χρόνιες διαβητικές επιπλοκές. Το υπερωσμωτικό μη κετωτικό υπεργλυκαιμικό κώμα (ΥΜΚΥΚ ) και το Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο, πιθανώς να είναι μερικές φορές η πρώτη εκδήλωση του ΣΔ σε υπερήλικες.
Η Αναλυτική Γηριατρική Εκτίμηση των Ηλικιωμένων ασθενών με ΣΔ περιλαμβάνει:
- Αναλυτική εκτίμηση της γενικής κατάστασης της υγείας του ασθενούς
- προσδόκιμο επιβίωσης, αδυναμία
- κίνδυνος υπογλυκαιμίας
- διατροφικές συνήθειες, θρέψη
- κινητική και νοητική κατάσταση
- στάση απέναντι στη προσωπική του υγεία και το σύστημα υγείας
- κοινωνικοοικονομική κατάσταση
Εκτίμηση της παρουσίας γηριατρικών συνδρόμων.
Να αναλογιστούμε ότι ο χρόνος που απαιτείται για να ωφεληθούν από μία παρέμβαση μπορεί να είναι μεγαλύτερος από το προσδόκιμο επιβίωσης για ορισμένους ασθενείς
~8 χρόνια γλυκαιμικής ρύθμισης μέχρι να φανεί το σχετικό με τις μικροαγγειακές επιπλοκές όφελος .
~2-3 χρόνια μέχρι να φανούν τα οφέλη από τον έλεγχο της ΑΠ, της ρύθμισης των λιπιδίων και της θεραπείας με ασπιρίνη
Σχεδιασμός στόχων-Θεραπευτικού σχήματος
Μετά την εκτίμηση όλων των προαναφερθέντων παραγόντων, το επόμενο βήμα είναι ο σχεδιασμός των στόχων και του κατάλληλου θεραπευτικού σχήματος. Τα όρια του γλυκαιμικού ελέγχου στα ηλικιωμένα άτομα πρέπει να είναι εξατομικευμένα. Παράδειγμα αποτελεί η γιαγιά μου, η οποία παρουσίασε ΣΔ τύπου 2 σε ηλικία 70 ετών και έλαβε θεραπευτική αγωγή με αντιδιαβητικά δισκία για 7 χρόνια. Στη συνέχεια έχασε κιλά λόγω κακής διατροφής. Ο ΣΔ υφέθηκε πλήρως (νορμογλυκαιμία) με διακοπή όλων των αντιδιαβητικών φαρμάκων μέχρι το τέλος της ζωής της.
